چگونه دقت خود را افزایش دهیم؟

بی‌دقتی یکی از رایج‌ترین مسائل دانش‌آموزان وداوطلبان کنکور است. بارها اتفاق افتاده است که دانش‌آموزان به دلیل بی‌دقتی(علیرغم داشتن اطلاعات بالا) در امتحانات نمره از دست داده‌اند. قطعاً برای شما هماتفاق افتاده است که بعد از امتحان، افسوس سؤالات را بخورید که علیرغم آن‌که پاسخآن‌ها را می‌دانستید، به دلیل (بی‌دقتی) نتوانستید به آن‌ها پاسخ دهید. البتهبی‌دقتی انواع متفاوتی دارد؛ ندیدن قسمت‌هایی از صورت سؤال، اشتباهات محاسباتی و... برخی از انواع بی‌دقتی است.

یادمان باشد که برای موفقیت در تحصیل، داشتناطلاعات علمی کافی نیست. استفاده از مهارت‌هایی که بتواند میزان بهره‌وری ما از ایناطلاعات را افزایش دهد نیز امری بسیار مهم است. اما از آن‌جایی‌که تعریف دقت درشناخت راه‌های افزایش آن بسیار مؤثر است، ابتدا می‌خواهیم دقت را تعریفکنیم.

دقت به معنی توجه غیر ارادی از طریق حواس 5گانه است.

برایاین‌که بتوانید معنی و مفهوم دقت را بهتر لمس کنید، به اطراف خود نگاه کنید. سعیکنید تمام اجسام و وسایلی که را که (مثلاً به رنگ آبی) هستند به خاطربسپارید.

اکنون چشمان خود را ببندید و سعی کنید اجسام و وسائل را که به رنگدیگری (مثلاً سفید) هستند، یادآوری کنید! این کار قطعاً دشوار خواهد بود. تواناییحفظ توجه (ارادی) به موضوعی بدون این‌که موضوعات دیگر توجه ما را از بین ببرد، بهمعنی تمرکز است. اما دقت به‌معنی توجه غیرارادی است

در مثالی که زده شد،رنگی که آگاهانه به خاطر سپرده می‌شود (رنگ آبی)، نمادی از مطالب مهم و یاقسمت‌هایی از سؤال است که ما می‌دانیم باید به آن توجه کنیم و رنگ دیگر (رنگ سفیددر این تمرین) نماد مطالب و قسمت‌هایی است که ما فکر می‌کنیم مهم نیستند و به همیندلیل به آن بی‌توجهی می‌کنیم.

اگر در هنگام حل سؤال (یا مطالعه) اهمیت مطلبیرا بدانیم، قطعاً به آن توجه خواهیم کرد و بی‌دقتی زمانی رخ می‌دهد که ما از کنارمطلبی می‌گذریم (به ‌صورت ناآگاهانه) پس برای تقویت دقت باید (توجه غیرارادی) خودرا تقویت نماییم.

طبق تحقیقات صورت‌گرفته، 75درصد از اطلاعات از طریق حسبینایی (قوه‌ی باصره) وارد حافظه‌ی ما می‌شود. این موضوع نشان از میزان اهمیت حسبینایی دارد. جدول درصد ورود اطلاعات از طریق حواس 5گانه به حافظه‌ی انسان در زیرآمده است. البته این موضوع به منزله‌ی بی‌اهمیت بودن حواس دیگر نیست. ولی می‌تواندکمک قابل توجهی در روش‌های افزایش دقت داشته باشد

حس درصد ورود اطلاعات

بینایی %75
شنوایی %13
لوپایی %6
چشایی- لامسه هر کدام %3

2نکته‌ی مهم:

1-
دقت، ذاتی نیست: دقت، یک مهارت است نه یک دانش و هرمهارتی با تمرین، قابل پرورش است. بنابراین یقین داشته باشید که خواهید توانست دقتخود را با انجام تمرینات زیر افزایش دهید.

2-دقت، اولین مرحله از مراحل انتقال اطلاعات به حافظه‌ی بلندمدت است:
(
در مقاله‌یحافظه) مراحل انتقال مطلب به حافظه‌ی بلند مدت به ترتیب زیر گفته شد:

همان‌طور که در شکل نیز می‌بینید، اولین شرط انتقالاطلاعات (توجه یا دقت) است. شاهد این مدعی، مطالب بسیار زیادی است که ما در طول روزمی‌بینیم، می‌شنویم و... ولی فقط آن‌هایی وارد حافظه‌ی بلند مدت می‌شود که ما بهآن‌ها دقت می‌کنیم، پس (دقت) موضوع بسیار مهمی است چراکه اگر به موضوعی دقت نکنیم،اصلاً وارد مراحل انتقال مطلب به حافظه‌ی بلندمدت نخواهد شد.

انواعبی‌دقتی:
دانش‌آموزان و داوطلبان کنکوری، بیشتر در سه زمان (مطالعه- کلاس- آزمون) بی‌دقتی می‌کنند. در زیر به دلایل بی‌دقتی در این سه مورد و نیزراهبردهای ذهنی برای افزایش دقت می‌پردازیم ولی قبل از آن می‌خواهیم ببینیم که چرابی‌دقتی می‌کنیم. روان‌شناسان و متخصصان مطالعه و یادگیری بر این باورند که بی‌دقتیدر هنگام (مطالعه و آزمون) به 3دلیل رخ می‌دهد:

1-داشتن عجله:حتماً برای شما رخداده است که می‌خواستید در مدت‌زمان کوتاهی کاری را انجام دهید (مثلاً لحظه‌ی آخرکه از منزل خارج می‌شویم خیلی هم عجله داریم. یادمان می‌افتد که باید به کسی تلفنکنیم) در این مواقع ما معمولاً بی‌دقتی می‌کنیم و به برخی از موارد مهم توجهنمی‌کنیم این مورد در آزمون نیز رخ‌می‌دهد. عموماً داوطلبانی که در حل سؤالات یاخواندن سؤال عجله می‌کنند، از ضریب دقت بسیار پایینی برخوردارند.

2-
سرگردانی چشم بین خطوط وبرگشت‌های غیر ارادی چشم به عقب:
حتماً در هنگام مطالعه (و یا آزمون) برای شما اتفاق افتاده است که خطوط را گم کرده‌اید و حتی گاهی چشم‌های شما چند کلمهعقب‌تر را نگاه کرده است.

3-
کاهش غیر ارادی توجه:
تحقیقات نشان می‌دهد بیشترین بی‌دقتیدر جلسه‌ی آزمون، مربوط به سؤالات ساده است. این موضوع اشاره به کاهش ناآگاهانه‌یتوجه دارد.

در جلسه‌ی آزمون، زمانی که ما با یک تست (سؤال) ساده مواجهمی‌شویم، احساس خوشایند موفقیت و رضایت درونی سبب می‌شود تا تصورکنیم پاسخ دادن بهاین سؤال، بسیار ساده است. این فرآیند پیچیده‌ی ذهنی حتی گاهی سبب می‌شود تا ماسؤال بعدی را بخوانیم. در اصل ضمیر ناخودآگاه ما با خود می‌گوید: «این سؤال که سادهاست، سؤال بعدی را هم می‌توانم جواب دهم) بنابراین میزان توجه ما کاهشمی‌یابد.

اکنون می‌خواهیم روش‌های ذهنی افزایش دقت و کاهش‌ بی‌دقتی را موردبررسی قرار دهیم:

راهبردهای ذهنی افزایشدقت

1-
افزایشهوشیاری در هنگام مواجهه با سؤالات ساده:
همان‌طور که گفته شد، عمده‌تریندلیل بی‌دقتی، کاهش غیرارادی توجه در هنگام حل سؤالات ساده است. مؤثرترین راه حلمقابله با این مورد، افزایش هوشیاری در هنگام مواجه با سؤالات ساده است. بسیار سادهاست. کافی است هر وقت که سؤال ساده دیدید... حالات جسمانی‌تان تغییر کند گویی موضوعبسیار مهم و خطرناکی را دیده‌اید چراکه در این لحظات، احتمال بی‌دقتی بسیار زیادوجود دارد و شما در خطر آن قرار دارید.

2-
خواندن کامل هم‌ضربیات
یکی دیگر از دلایل بی‌دقتی درمطالعه و آزمون، توجه نکردن به جزئیات هماهنگ نبودن سرعت چشم با ذهن است. برای رفعاین مشکل باید از روش خط‌بر استفاده کنید. در این روش، مداد (یا انگشت اشاره‌ی) خودرا زیر خطوطی که مطالعه می‌کنید، حرکت دهید و هماهنگ با آن، چشمان خود را حرکتدهید.

2نکته‌ی مهم

1-
اگر چشمان شما با حرکت انگشتخط‌بر هماهنگ نیست، تمرین زیر را انجام دهید:
کتاب درسی خود را وارانهبگیرید و از اولین کلمه‌ی بالای صفحه، سمت راست شروع کنید و انگشت خط‌بر خود را اززیر خطوط حرکت دهید و سعی کنید چشمان خود را با آن هماهنگ کنید. هدف از این تمرین،فقط هماهنگی چشم شما با انگشت خط‌بر است و نیازی به فهمیدن مطالبنیست.

2-در آزمون‌ها وامتحانات، خواندن کامل صورت سؤال، موضوع بسیار مهمی است که ما معمولاً به آن توجهینمی‌کنیم.
در این‌جا ذکر 2نکته لازماست:
 اولاً یادمان باشد که در هر امتحانی، فرصت برای خواندن سؤال برایما در نظر گرفته شده است. معمولاً تصور ما بر این است که زمانی که 10 سؤال داریم و20 دقیقه وقت یعنی برای پاسخگویی به هر سؤال، 2دقیقه وقت داریم در حالی‌که برایخواندن و پاسخ‌دادن به هر سؤال، 2دقیقه وقت داریم. دوماً در امتحانات سعی‌کنید زیرکلمات مهم در صورت سؤال حتماً خط بکشید مثل (نیست، ندارد و...)

3-
فعال بودن
نمودار شکلمقابل نشان می‌دهد که با افزایش سرعت مطالعه (حل کردن سؤال)، دقت بیشتر می‌شودتازمانی‌که به ناحیه‌ی مطالعه فعال برسیم

/ 0 نظر / 10 بازدید